Study your flashcards anywhere!

Download the official Cram app for free >

  • Shuffle
    Toggle On
    Toggle Off
  • Alphabetize
    Toggle On
    Toggle Off
  • Front First
    Toggle On
    Toggle Off
  • Both Sides
    Toggle On
    Toggle Off
  • Read
    Toggle On
    Toggle Off
Reading...
Front

How to study your flashcards.

Right/Left arrow keys: Navigate between flashcards.right arrow keyleft arrow key

Up/Down arrow keys: Flip the card between the front and back.down keyup key

H key: Show hint (3rd side).h key

A key: Read text to speech.a key

image

Play button

image

Play button

image

Progress

1/50

Click to flip

50 Cards in this Set

  • Front
  • Back

-

[Cf. Francis Gladwin, “The Persian Moonshee” (Calcutta: Chronicle Press, 1795).]

بسم الله الرحمن الرحیم

In the Name of the Most Merciful God!

پندنامه شیخ سعدی علیه الرحمة

The Pundnameh of Sheikh Sady

کریما ببخشای بر حال ما
که هستیم اسیر کمند هوا

نداریم غیر از تو فریاد رس
تویی عاصیان را خطا بخش و بس

نگهدار ما را ز راه خطا
خطا درگذار و صوابم نما

زبان تا بود در دهان جا گیر
ثنای محمّد بود دلپذیر

جیب خدا اشرف انبیا
که عرش مجیدش بود متکا

سوار جهانگیر یکران براق
که بگذشت از قصر نیلی رواق

Oh Beneficent! bestow pardon on our condition,
Who are captives in the toil of vanity:

We have none excepting thee for our defender.
Thou art the all-sufficient forgiver of transgressors:

Preserve us from the road of sin;
Pardon our misdeeds, and instruct us in righteousness.

As long as the tongue preserves its place in the mouth,
The praise of Mohammed will be grateful to the soul:

Friend of God! most illustrious Prophet!
Whose dignity reclineth on the empyrean throne.

When he bestrode the fleet Borâq, who encompasseth the universe.
He passed beyond the courts of the cerulean palace.

خطاب بنفس

Address to the Soul

چهل سال عمر عزیزت گذشت
مزاج تو از حال طفلی نگشت

همه با هوا و هوس ساختی
دمی با مصالح نپرداختی

مکن تکیه بر عمر نا پایدار
مباش ایمن از بازی روزگار

Forty years of your precious life have elapsed,
And (alas!) your disposition has not altered from the state of childhood:

You have done all things through thoughtlessness and vanity;
Not an instant have you acted in conformity to righteousness.

Place not reliance upon perishable life;
Think not yourself secure from the sport of fortune.

در مدح کرم

In Praise of Beneficence

دلا هر که بنهاد خوان کرم
بشد نامدار جهان کرم

کرم نامدار جهانت کند
کرم کامگار امانت کند

درای کرم در جهان کار نیست
وزین گرمتر هیچ بازار نیست

کرم مایۀ شادمانی بود
کرم حاصل زندگانی بود

دل عالی از کرم تازه دار
جهان را ز بخشش پرآوازه وار

همه وقت شو در کرم مستقیم
که هست افریننده جان کریم

Oh my heart! whosoever spreadeth the table of generosity,
Becometh famous in the world of beneficence:

Generosity will gain you renown in the universe;
Generosity will obtain you safety.

Than generosity there is no action more excellent in the world;
Neither is any thing more popular:

Generosity is the capital stock of delight;
Generosity is the harvest of life.

Invigorate the hearts of men by generosity;
Fill the world with the fame of your beneficence.

At all times be steadfast in active goodness,
Since the Creator of the soul is beneficent.

در صفت سخاوت

In Praise of Liberality

سخاوت کند نیکبخت اختیار
که مرد از سخاوت شود بختسیار

بلطف و سخاوت جهانگیر باش
در اقلیم لطف و سخا میر باش

سخاوت بود کار صاحبدلان
سخاوت بود پیشۀ مقبلان

شو تا توان از سخاوت بری
که گولی بهی از سخاوت بری

سخاوت مس عیب را کیمیا است
سخاوت همه دردها را دوا است

The fortunate maketh choice of liberality,
Because a man is rendered happy thereby.

Be a conqueror of the world though kindness and liberality;
Be a prince in the region of favour and bounteousness.

Liberality is the office of the righteous;
Liberality is the duty of the elect.

Be no more without liberality than you can help,
That you may bear away the ball of excellence through munificence.

Liberality is the elixir for (transmuting) the copper of defect;
Liberality is the remedy for all evils.

در مذمت بخیل

In Censure of Parsimony

اگر چرخ گردد بکام بخیل
در اقبال باشد غلام بخیل

وگر در کفش گنج قارون بود
وگر تابعش ربع مسکون بود

نمیرزد بخیل آنکه نامش بری
وگر زوزگارش کند جا گیری

مکن التفاتی بمال بخیل
مبر نام مال و منال بخیل

بخیل ار بود زاحد بحر و بر
بهشتی نباشد بحکم خبر

بخیل ارچه باشد توانگر بمال
بخاوری چو مفلس خورد گوشمال

سخیان ز اموال برمیخورند
بخیلان غم سیم و زر میخورند

Was the sphere to revolve comfortably to the desire of the miser;
Was fortune to become his slave;

If in his hands were the treasures of Karoon,
And the whole inhabited world were subject unto him;

They would not give him such value that you should mention his name;
Neither if fortune entered into his service.

Pay no respect to the riches of the miser;
Speak not of his wealth and possessions.

The miser, although he be a monk on sea and on land,
Shall not enjoy Paradise: so saith the tradition.

Notwithstanding the miser be rich in possessions,
Through his meanness he suffreth equal distress with the needy:

The liberal enjoy the fruit of their riches,
The parsimonious taste only the sorrow of silver and gold.

در صفت تواضع

In Praise of Humility

دلا گر تواضع کنی اختیار
شود خلق دنیا ترا دوستدار

تواضع زیادت کند جاه را
که از مهر پرتو بود ماه را

تواضع کند هر که هست آدمی
نزیبد ز مردم بجز مردمی

تواضع بود حرمت افزای تو
کند در بهشت برین جای تو

تواضع بود مایۀ دوستی
که عالی بود پایۀ دوستی

تواضع کلید در جنت است
سرافرازی جاه را زینت است

کسی را که عادت تواضع بود
ز جاه و جلالش تمتع بود

تواضع کند مرد را سرافراز
تواضع بود سردران را طراز

کسی را که گردن کشی در سر است
تواضع ازو یافتن خوشتر است

تواضع کند هوشمند گزین
نهد شاخ پرمیوه سر بر زمین

تواضع مدار از خلایق دریغ
که گردن از آن برکشیدی چو تیغ

Oh my heart! if you make choice of humility,
Mankind will be your friends:

Humility augmenteth dignity,
Like as the sun illumines the moon.

Whosoever is humane, practices humility;
Nothing adorns human beings like humanity.

Humility will be the means of brightening your character,
It will establish your seat in the sublime Paradise.

Humility is the capital stock of friendship;
How exalted, then, is the dignity of friendship!

Humility is the key of the gate of Paradise,
It is the ornament of eminence and dignity:

Whosoever accustometh himself to humility,
Will derive benefit from his rank and station.

Humility exalteth a man;
Humility is the embroidery of chiefs.

Whosoever is exalted to the command of others,
To experience humility from him is very delightful.

The truly wise man practices humility;
The bough full of fruit, placeth its head upon the earth.

Afflict not mankind by withholding humility,
Since your neck is thereby exalted like an uplifted sword.

تواضع ز گردن فرازان نکوست
گدا گر تواضع کند خوی اوست

Humility is respectable in those of high estate;
The beggar who is humble, acts only in his profession.

در مذمت تکبّر

Censure of Arrogance

تکبّر مکن زینهار ای پسر
که روزی ز دستش دراسی بسر

تکبّر ز دانا بود نا پسند
غریب آید این معنی از هوشمند

تکبّر بود عادت جاهلان
تکبّر نیاید ز صاحبدلان

تکبّر عزازیل را خوار کرد
بزندان لعنت گرفتار کرد

کسی را که عادت تکبّر بود
سرش پرغرور از تصور بود

چو دانی تکبّر چرا میکنی
اگر میکنی تو خطا میکنی

تکبّر بود مایۀ بد بری
تکبّر بود اصل بد گوهری

Practise not arrogance, take care, oh my son!
For, one day by its hand, you may fall down headlong.

Arrogance is disgustful to a wise man;
It is wonderful how a wise man can be guilty of it.

Arrogance is habitual to the ignorant;
Arrogance cometh not from a righteous man.

Arrogance ruined Azazil;
It confined him in the prison of malediction.

Whosoever is addicted to arrogance,
Hath his head filled with proud imaginations.

Since you know what arrogance is, why are you guilty of it?
If you practise it, you commit sin.

Arrogance is the capital stock of misfortune.
Arrogance is the root of an evil disposition.

در فضیلت علم

Praise of Knowledge

بنی آدم از علم یابد بجمال
نه از حشمت و جاه و مال و منال

چو شمع از پی علم باید گداخت
که بی علم نتوان خدا را شناخت

کسی را که شد در ازل بختیار
طلب کردن علم کرد اختیار

خردمند باشد طلبگار علم
که گرمست پیوسته بازار علم

طلب کردن علم شد بر تو فرض
وگر واجب آمد پیش قطع ارض

ترا علم در دین و دنیا تمام
که کار تو از علم گیر و نظام

میاموز جز علم گر عاقلی
که بی علم بودن بود غافلی

برو دامن علم گیر استوار
که علت رساند بدار القرار

The children of Adam attain perfection by knowledge,
Not through pomp or splendour, riches or possessions.

To gain knowledge you should consume yourself like a candle,
Since without it you cannot know God.

Whomsoever destiny hath rendered happy,
Maketh it his study to acquire knowledge.

The wise will seek after knowledge,
Since wisdom is ever in request.

The desire of knowledge is your duty;
And, if necessary, you should travel in pursuit of it.

Knowledge will complete you for this world and for the next,
For thereby your actions are set in order.

If thou art wise, thou wilt study nothing else,
For to be without knowledge, is to be inconsiderate:

Go, and hold fast the skirt of its robe,
That it may convey you to the permanent dwelling.

در امتناع از صحبت جاهلان

Against associating with the Ignorant

دلا گر خردمندی و هشیار
مکن صحبت جاهلان اختیار

ز جاهل گریزنده چون تیر باش
نیامیخته شکّر و شیر باش

ترا اژدها گر بود یار غار
از آن به که جاهل بود غمکسار

اگر حصم جان تو عاقل بود
به از دوستداری که جاهل بود

چو جاهل کسی در جهان خوار نیست
که نادان تر از جاهلی کار نیست

ز جاهل حذر کردن اولیٰ بود
که این تنگ دنیا و عقبیٰ بود

ز جاهل نیاید جز افعال بد
ازو نشنود کس جز اقوال بد

سرانجام جاهل جهنم بود
که جاهل نکو عاقبت گم بود

سر جاهلان بر سر دار به
که جاهل بخواری گرفتار به

Oh my heart! if thou art wise and prudent,
Choose not the society of the ignorant.

Fly from them like an arrow;
Be not mixed with them like sugar and milk.

If you have a dragon for your companion in the cave,
It is better than to have an ignorant associate:

If your mortal enemy be wise,
He is preferable to an ignorant friend.

None are more despicable in the world than the ignorant,
Because no action is more unseemly than ignorance.

It is prudent to shun the company of the ignorant.
For from their society will result temporal and eternal shame.

From the ignorant proceed only evil actions;
No one will hear from them aught but bad words.

The end of the ignorant will be in Hell;
Their future state is never prosperous.

The heads of the ignorant best suit the top of the gallows,
For it is fitting they should be seized by disgrace.

در صفت عدل

Praise of Justice

چو ایزد ترا این همه کام داد
چرا بر نیاری سرانجام داد

چو عدل است پیرایۀ خسروی
چرا عدل را دل نداری قوی

ترا مملکت پایداری کند
اگر معدلت دستیاری کند

چو نوشیروان عدل کرد اختیار
کنون نام نیکست ازو یادگار

جهان را بانصاف آباد دار
دل اهل انصاف را شاد دار

ز تاثیر عدلست آرام ملک
که از عدل حاصل شود کام ملک

جهان را به از عدل معمار نیست
که بالاتر از معدلت کار نیست

ترا زین به آخر چه حاصل بود
که نامت شهنشاه عادل بود

اگر خواهی از نیکبختی نشان
در ظلم بندی بر اهل جهان

رعایت دریغ از رعیت مدار
مراد دل داد خواهان برار

Since God hath granted you all your desires,
Why produce you not the effects of justice?

Since justice is the ornament of royalty,
Why establish you not your heart thereby?

Your kingdom will attain permanency,
If you take justice as your coadjutor:

Because Noushirvan made choice of justice,
His good name is in remembrance until now.

Preserve the world in prosperity through justice;
Make glad the hearts of the just.

The peace of a kingdom is preserved by the impressions of justice,
For its desires are obtained by the exercise thereof.

The world has no architect superior to justice,
Since no action is more elevated.

What better end can you require for yourself,
Than that you may be styled the Just King?

If you seek a monument of your good fortune,
Shut the door of oppression on mankind;

Withhold not favour from the peasant;
Gratify the hearts of the suppliants for justice.

در مذمت ظلم

Censure of Oppression

خرابی ز بیداد بیند جهان
چو بستان خرّم ز باد خزان

مده رخصت ظلم در هیچ حال
که خورشید مکلت نیابد زوال

کسی کآتش ظلم زد در جهان
برآورد از اهل عالم فغان

ستم بر ضعیفان مسکین مکن
که ظالم بدوزخ رود بی سخن

ستم کش گر آهی برآورد ز دل
زند سوز او شعله در آب و گل

مکن بر ضعیفان بیچاره زور
بیندیش آخر ز تنگی گور

بازار مظلوم مایل مباش
ز دود دل خلق غافل مباش

مکن مردم آزاری ای تند رای
که ناگه رسد بر تو قهر خدای

The world suffers destruction from injustice,
As a delightful garden from the wind of autumn.

Suffer not oppression in any case,
That the sun of your empire may not decline.

Whosoever inflameth the world with the fire of tyranny,
Draweth out lamentation from mankind.

Oppress not the poor and the weak,
For the tyrant goes to Hell beyond a doubt.

If the oppressed sendeth out from his heart one sigh,
The heat thereof will set in flames both sea and land.

Oppress not the weak, who are incapable of making resistance;
Think of the end, and of the punishment in the grave.

Wish not to distress the oppressed;
Slight not the smoke (the sighs) of the hearts of God’s creatures:

Exercise not severity and moroseness,
For the vengeance of God will overtake thee unawares.

در صفت قناعت

Praise of Contentment

دلا گر قناعت بدست آوری
در اقلیم راحت کنی سردری

اگر تنگدستی ز سختی منال
که پیش خردمند هیچست مال

ندارد خردمند از فقر عار
که باشد نبی را ز فقر افتخار

غنی گر نباشی مکن اضطراب
که سلطان نخواهد خراج از خراب

غنی را زر و سیم آرایش است
و لیکن فقر اندر آسایش است

قناعت بهر حال اولی تر است
قناعت کند هر که نیک اختر است

ز نور قناعت بر افروز جان
که روشن ز خورشید باشد جهان

Oh my heart! if thou acquirest contentment,
Thou wilt make thyself a monarch in the kingdom of tranquillity.

If thou art indigent, account it not a hardship,
Since, in the opinion of the wise, wealth is no consideration.

The wise man reckoneth not poverty any dishonor,
Since poverty was the Prophet’s glory.

If thou art not rich, be not disturbed,
Since the king will not exact tribute from the desolate.

Gold and silver are the ornament of a rich man,
But in poverty there is rest.

Contentment, in all estates, is most commendable;
Whosoever is fortunate, practises it.

Illuminate the soul by the light of contentment,
As the world is irradiated by the sun.

در مذمت حرص

Censure of Avarice

آیا مبتلا گشته در دام حرص
شده مست لایعقل از جام حرص

مکن عمر ضایع بتحصیل مال
که همنرخ گوهر نباشد سفال

هر آنکس که در بند حرص اوفتاد
دهد خسر من زندگانی بباد

گرفتم که اموال قارون تراست
همه نعمت ربع مسکون تراست

چرا میکنی محنت از بهرمال
که خواهد شدن ناگهان پایمال

چرا میگدازی ز سودای زر
چرا میکشی بار محنت چو خر

چنان گشته سید بهر شکار
که یادت نیاید ز روز شمار

چنان عاشق روی زر گشته
که شوریده احوال و سرکشته

مبادا دل آن فرومایه شاد
که از بهر دنیا دهد دین بباد

Have a care, ye who are entangled in the snare of covetousness,
From being intoxicated, and deprived of reason, by the cup of avarice.

Waste not life in the acquisition of wealth,
Since earthen ware is not of equal value with jewels.

Whosoever falleth in the prison of avarice,
Giveth the harvest of life to the winds.

I admit that you possess the riches of Karoon,
And all the conveniences of the habitable world are yours;

But why labour after riches,
Since they will suddenly perish?

Why destroy thyself by thy madness after gold?
Wherefore dost thou carry the burthen of labour like the ass?

You are become like a wolf in a quest of prey,
So that thy memory neglecteth the day of account.

Thou art so inflamed with the love of gold,
That thou art mad and distracted.

Let not the heart of the base-minded wretch rejoice,
Who, for this world, giveth futurity to the wind.

در صفت طاعت

Praise of Obedience towards God

کسی را که اقبال باشد غلام
بود میل خاطر طاعت مدام

نشاید سر از بندگی تافتن
که دولت بطاعت توان یافتن

سعادت ز طاعت میسّر شود
دل از نور طاعت منوّر شود

اگر بندی از بهر طاعت میان
گشاید در دولت جاودان

ز طاعت نه پیچد خردمند سر
که بالای طاعت نباشد هنر

پرستندۀ آفریننده باش
در ایوان طاعت نشستیده باش

سر از جیب پرهیزگاری برار
که جنت بود جای پرهیزگار

He to whom good fortune is subservient,
Hath his heart constantly inclined to obedience.

It is not prudent to turn away the head from servitude,
For wealth may be obtained though dutifulness.

Happiness is attained by submission;
The heart will be illuminated by the light thereof.

If you gird up your loins to obedience,
The door of eternal wealth will be opened.

The wise man neglecteth not his duty towards God,
Since no occupation is superior thereto.

Be an adorer of the Creator;
Take your seat in the portico of obedience;

Raise thy head from the bosom of abstinence,
For Paradise will be the habitation of the continent.

در صفت عبادت

Praise of Divine Worship

برای عبادت وضو تازه دار
که فردا از آتش شوی رستگار

نماز از سر صدق بر پای دار
که حاصل کنی دولتِ پایدار

ز تقوی چراغ روان برفروز
که چون نیکبختان شوی نیکروز

Renew your ablutions for devotion,
That to-morrow you may be released from the fire.

Be steadfast in prayer, through faith,
That you may obtain unperishable riches.

Through piety, supply the light of the fleeting lamp,
That, like the fortunate, you may be blessed.

در فضیلت شکر

Praise of Thanksgiving towards God

زیادت کند شکر جاه و جلال
زیادت کند شکر مال و منال

اگر شکر حق تا بروز شمار
کذاری نباشد یکی از هزار

ولی گفتن شکر اولی تر است
که اسلام را شکر او ریور است

ز شکر جهان آفرین سر متاب
که در باغ دین شکر او هست آب

Thanksgiving will increase your pomp and splendour;
It will augment your wealth and possessions.

If you render thanks unto God until the day of account,
You will not enumerate a thousandth part;

Nevertheless it is most excellent to return thanks,
Since the praise of him is the ornament of true religion.

Neglect not thanksgiving to the Creator of the World,
For the recital of his praise is the stream of the garden of religion.

در فضیلت صبر

Praise of Patience

ترا گر صبوری بود دست یار
بدست آوری دولت پایدار

صبوری بود کار صاحبدلان
صبوری بود پیشۀ مقبلان

صبوری بهر حال اولی بود
که در ضمن آن چند معنی بود

صبوری کلید در آرزو است
گشایندۀ کشور آرزو است

If you are aided by patience,
You will acquire unperishable riches.

Patience is the duty of the righteous;

Patience is excellent in all cases,
For it may be comprehended in various senses:

Patience is the key to the door of desire;
It is the victor in the kingdom of desire.

در صفت راستی

Praise of Truth

دلا گر کنی راستی اختیار
شود خلق دنیا ترا دوستدار

نه پیچد سر از راستی هوشمند
که از راستی نام گردد بلند

ترا گر بود راستی در نهاد
هزار آفرین بر نهاد تو باد

دم از راستی گزرنی صبح دار
ز تاریکی جهل گیری کنار

مزن دم بجز راستی زینهار
که دارد فضیلت یمن بر یسار

به از راستی در جهان کار نیست
که در گُلبن راستی خار نیست

کسی را که ناراستی گشت کار
کجا روز محشر بود رستگار

ز ناراستی نیست کاری بتر
کزو نام نیکو شود بی ثمر

Oh my heart! if you make choice of truth,
Mankind will be your friends.

A wise man swerveth not from truth,
For thereby a man becometh famous.

If you have truth in your disposition,
May a thousand encomiums attend on such a temper!

If you breathe truth, like the true day-spring,
You will separate yourself from the darkness of ignorance.

Never utter any thing but truth,
Seeing that the right hath more excellency than the left.

There is nothing in the world preferable to truth,
For in the rose-bush of veracity there is no thorn.

He who acteth with falsehood,
How shall he be acquitted in the day of judgment?

Nothing is more detrimental than falsehood,
Since thereby a good name falls into disgrace.

در مذمت کِذب

Censure of Falsehood

کسی را که گردد زبانِ دروغ
چراغِ دلش را نباشد فروغ

دروغ آدمی را کند بیوقار
دروغ آدمی را کند شرمسار

دروغ ای برادر مگو زینهار
که کاذب بود خوار و بی اعتبار

ز کذّاب گیرد خردمند عار
که او را نیارد کسی در شمار

Whosoever exerciseth a lying tongue,
The lamp of his heart shall not have light.

Falsehood dishonoureth a man;
Falsehood maketh a man ashamed.

Oh brother! never utter a lie,
For a liar is despicable, and without credit:

The wise man shunneth the liar,
Since nobody maketh any account of him.

امر در مشاهده قضا و قدر

Reflections on Fate and Destiny

نگه کن برین گنبذِ زر نگار
که سقفش بود بی ستون استوار

سراپرده چرخ گردنده بین
درو شمعهای فروزنده بین

یکی پاسبان و یکی پادشاه
یکی داد خواه و یکی تاج خواه

یکی کامران و یکی مستمند
یکی شادبان و یکی دردمند

یکی تاجدار و یکی باجدار
یکی سرافراز و یکی خاکسار

یکی نامراد و یکی کامگار
یکی بینوا و یکی مال دار

یکی را عنا و یکی را غنا
یکی را بقا و یکی را فنا

یکی تندرست و یکی ناتوان
یکی سال خورد و یکی نوجوان

یکی در صواب و یکی در خطا
یکی در دعا و یکی در دغا

یکی نیک خلق و یکی تند خوی
یکی بردبار و یکی جنگ جوی

یکی در تغنم و یکی در عذاب
یکی در مشقت یکی کامیاب

یکی در جهانِ جلالت امیر
یکی در کمندِ حوادث اسیر

Behold this dome, fretted with gold,
Whose roof is strong without pillars!

Behold the pavilion of the revolving sphere!
Behold the bright candles which are placed therein!

One is a watchman, another is a king;
One imploring justice, and another coveting a crown;

One gratified, and another wishing;
One merry, and another sad;

One a king, and another a subject; one wearing a crown, and another paying tribute;
One elevated, and another humbled;

One disappointed, and another blessed;
One poor, and another rich;

One in penury, and another in affluence;
One existing, and another perishing;

One healthy, and another weak;
One in old age, and another in youth;

One in righteousness, and another in sin;
One in imploration, and another in war;

One humane, and another morose;
One submissive, and another seeking strife;

One in enjoyment, and another in torment;
One in adversity, and another in prosperity;

One a prince in the world of grandeur,
Another imprisoned in the toil of misfortune

یکی در گلستان راحت مقیم
یکی در غمِ رنج و محنت ندیم

یکی را بردن رفت ز اندازه مال
یکی در غم نان و خرج عیال

یکی را شب و روز مصحف بدست
یکی در خفته در کنج میخانه مست

یکی نیک کردار و نیک اعتقاد
یکی غرق در بحر فسق و فساد

یکی غازی در چابک و پهلوان
یکی عاجز و سست و ترسیده جان

ازین پس مکن تکیه بر روزگار
که ناگه ز جانت برآرد دمار

One dwelling in the garden of tranquillity,
Another intimate with sorrow, difficulty and labour;

One possessing wealth beyond account,
Another sorrowing for bread and necessaries for his family;

One day and night with the Koran in his hand,
Another sleeping in the corner of a tavern intoxicated;

One of good works and good faith,
Another immersed in the ocean of obscenity and impiety:

One a warrior, alert, and athletic;
Another tardy, languid, and afraid of losing his life;

Therefore, place not reliance upon fortune,
For suddenly thy life shall be brought to an end.

در امتناع از اعتقاد بر غیر الٓهی

Warning not to have any Reliance but upon God

مکن تکیه بر ملک و جاه و حشم
که پیش از تو بود است و بعد از تو هم

مکن تکیه بر تخت فرمان دهی
که ناگه چو فرمان رسد جان دهی

مکن شادمانی بگنج و خدم
که ناگه شود سربسر کالعدم

Place not reliance upon kingdoms, pomp, and troops,
Since they were before thee, and will remain after thee.

Place not reliance upon the throne of empire,
Since, unawares, when the mandate arriveth, thou must resign thy life.

Rejoice not in wealth and retinue,
For, suddenly, from beginning to end, they shall vanish.

در امتناع از بدی و بدکرداری

Warning against evil Intentions and Actions

مکن بد که بدبینی ای بار نیک
نمی رود از تخم بد بار نیک

مکن شادمانی بجاه و جلال
که بی خوف نقصان نباشد کمال

Commit not evil, lest you experience the same; oh my good friend!
Good fruit groweth not from bad seed.

Delight not in pomp and splendour,
Since there is nothing perfect of which we may not fear a decrease.

در بیان عدم ثابت حالات دنیا

Reflections on the Instability of Worldly Goods

بسا پادشاهان شوکت نشان
بسا پهلوان کشور ستان

بسا تند گردان لشکر شکن
بسا شیر مردان شمشیر زن

بسا ماه رویان شمشاد قد
بسا نازنینان خورشید خد

بسا نامدار و بسا کامگار
بسا سروقد و بسا گلعُذار

که کردند پیراهن عمر چاک
کشیدیدند سر در گریبان خاک

چنان خرمن نام شان شد بباد
که هرگز کسی زان نشانی نداد

منه دل برین کاخ خرّم هوا
که می بارد از آسمانش بلا

ثباتی ندارد جهان ای پسر
بغفلت مبر عمر دردی بسر

Many kings, of memorable reigns;
Many heroes, conquerors of nations;

Many mighty warriors, subduers of armies;
Many lion-like men, smiters with the sword;

Many with faces fair as the moon, and forms like the box-tree;
Many delicate ones, with countenances like the sun;

Many famous, and many successful;
Many in shape like the cyprus, and many with rosy cheeks,

Who have torn the garments of life,
And have covered their heads in the bosom of the earth:

In such wise hath the harvest of their names vanished,
That no one could discover even a vestige of them.

Fix not the heart upon this mansion of pleasant breezes,
For its sky rains down calamity.